Lễ hội Ok Om Bok (lễ cúng trăng) của người Khmer Nam bộ

Ok Om Bok là một trong ba lễ hội quan trọng của đồng bào Khmer Nam bộ (Chol Chnam Thmay, Dolta và Ok Om Bok) Lễ hội này diễn ra vào ngày rằm tháng 10 âm lịch hằng năm, khi kết thúc mùa vụ cuối cùng.

dua ghe ngo le hoi ok om bokTrong tiếng Khơ me, Ok Om bok có nghĩa là cúng trăng, do đó lễ hội mang ý nghĩa tạ ơn thần mặt trăng đã ban mưa thuận gió hòa, giúp cây cối tốt tươi, mùa màng bội thu. Đồng thời cầu mong một mùa mới thuận lợi, đạt kết quả cao.
Ok Om bok được tổ chức hầu khắp các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, nơi tập trung đông đồng bào Khơ me, nhưng quy mô lớn nhất và được biết đến nhiều nhất là ở Sóc Trăng và Trà Vinh.
Lễ Ok Om Bok thường diễn ra vào đêm rằm với nghi thức trang trọng. Mọi người tập trung tại sân chùa, hoặc một khoảng đất trống để dễ dàng quan sát mặt trăng. Người ta dùng các thanh tre kết thành cái cổng, dưới đặt một chiếc bàn với đầy đủ các thức cúng: cốm dẹp, khoai lang, khoai môn, dừa tươi, chuối, bánh kẹo…kèm một ấm trà. Khi trăng lên đỉnh đầu, một người già đức độ, uy tín đại diện lên khấn vái để cảm ơn thần mặt trăng và cầu mong thần phù hộ cho mùa màng thuận lợi. Sau đó trẻ em xếp hàng chờ người lớn đút thức cúng vào miệng, coi như nhận phần lộc thần may mắn.
Phần hội đặc biệt được người dân quan tâm là thả đèn gió và đua ghe Ngo. Đây là hai hoạt động chính trong lễ hội Ok Om Bok.
Đèn gió được làm từ tre, giấy quyến và dây kẽm. Mỗi chiếc có đường kính khoảng 1m, cao 2m. Đèn được thả lên trời với ý nghĩa mang đi những tai ương rủi ro, để thôn xóm được yên bình.
Đua ghe Ngo là môn thể thao dân gian truyền thống của đồng bào Khơ me. Ghe Ngo là dạng thuyền độc mộc, dài 25 đến 30m, rộng 1 – 1,5m, có sức chứa từ 40 đến 60 người. Cuộc thi thu hút nhiều đội đến từ các huyện, thành phố trong tỉnh và các tỉnh lân cận tạo nên không khí tưng bừng, vui nhộn. Đua ghe Ngo vừa tỏ rõ sức mạnh, sự đoàn kết vừa là nghi thức truyền thống tiễn đưa thần Nước sau mùa gieo trồng về với biển cả, cũng là nghi thức tôn giáo của người Khơ me tưởng nhớ rắn thần Naga xưa từng biến thành đoạn gỗ đưa đức Phật qua sông.
Lễ hội Ok Om Bok mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc đối với đồng bào Khơ me Nam bộ, thể hiện những khát vọng, tình cảm của con người với con người và với thần linh. Việc tổ chức lễ hội Ok Om Bok không chỉ có giá trị bảo tồn và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mà còn là một sản phẩm du lịch thu hút du khách.

Bài: Diễm Tuyết

Ảnh: Depplus

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *